بایگانی

نوشته های برچسب زده شده ‘روزنامه‌نگاری’

افطاری ریس‌جمهور و چالش‌های روزنامه‌نگاری

۸ خرداد ۱۳۹۷ بدون دیدگاه
سه سال پیش نوشتم ولی هنوز تازه است.
در کشورهای توسعه‌یافته که رسانه تعریف دقیق شده و نقش آن به‌ عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پذیرفته شده، دو اصل بنیادی در رابطه با خبرنگار وجود دارد.

نخست آن‌که خبرنگار از گرفتن هر نوع هدیه از طرف منابع خبری یا سوژه‌های خود و دولت ممنوع شده‌ است. این یک اصل در اخلاق خرفه‌ای روزنامه‌نگاری است و تمام رسانه‌ها در جوامع توسعه‌یافته، دستورالعملی را در این مورد برای خبرنگاران خود تنظیم و متقابلا مجازات‌هایی برای تخلف از این دستورالعمل را هم در نظر گرفته‌اند.

گرفتن هدیه توسط خبرنگار، رسالت رونامه‌نگاری و کار رسانه‌ای را با چالش جدی مواجه می‌کند. وقتی قرار است رسانه نقش بلندگوی مردم در مقابل دولت را داشته باشد و باید به مردم کمک کند که صدایشان را به گوش دولت برسانند و به افکار عمومی و کارشناسان جامعه یاری برساند که وظیفه نظارت بر رفتار دولت را به‌خوبی انجام بدهند، یک هدیه خبرنگار را نمک‌گیر کرده و بلافاصله نقش‌ها جابه‌جا، و رسانه‌ای که قرار بود بلندگوی مردم باشد، تریبون دولت می‌شود.

به دنبال آن کارشناسانی هم که به نمایندگی از افکارعمومی و با استفاده از رسانه باید، بر کار دولت «نظارت» می‌کردند، تبدیل به تشویق‌ و تحسین‌کننده تمام اقدامات دولت می‌شوند و ناخواسته دولت هم باور می‌کند که تمام رفتارش دقیق و سنجیده و مطابق با مر قانون است. از همین‌جا نقش بنیادین رسانه در توسعه جامعه، تبدیل به نقش بنیادین در عقب‌ماندگی جامعه می‌شود.

اما خبرنگاری که لازم است با هدف نقش مثبت رسانه، «هدیه» دریافت نکند، باید به قول معروف؛ دستش به دهنش برسد. دومین مشخصه جامعه توسعه‌یافته، داشتن رسانه‌های قوی ای است که دست خبرنگارش به دهنش می‌رسد و خیالش برای گذران زندگی متعارف روزانه‌ و تامین هزینه‌های ابتدایی و بدیهی زندگی، راحت است.

این دوخصیصه رابطه مستقیم باهم دارند. یعنی اگر رسانه‌ها نقش اصلی و واقعی خود را بازی نکنند، آن اندازه هم درآمد ندارند که شرمنده خبرنگار و کارکنان مجموعه خود نباشند و اگر نقش واقعی خود را داشته باشند و بازی کنند، هیچ‌گاه کارمند و خبرنگارشان نیازمند دریافت هدیه نمی‌شوند. در چنین پرسه‌ای اگر خبرنگاری خلاف کرد و هدیه‌ای گرفت، به آسانی امکان تنبیه او و نه تنبیه کل رسانه هم برای مدیر رسانه فراهم است و خللی در کار رسانه‌ای ایجاد نمی‌شود.

ایران تا رسیدن به چنین ایده‌آلی زمان زیادی دارد ولی این فاصله ابدا بهانه و توجیه مناسبی برای حرکت‌نکردن جامعه رسانه‌ای ایران، به سمت چنین ایده‌آلی نیست.

آمار رسمی نشان می‌دهد، کشور در وضعیت مناسبی به لحاظ اقتصادی نیست. جدای از آمار رسمی، فقط به عنوان نمونه درخواست‌های مکرر دولت برای انصراف دواطلبانه مردم از دریافت یارانه نقدی، خود حدیث مفصلی است از اشاره مجمل به کاهش درآمدهای دولت و در مقابل هزینه‌های سنگینی که روی دست دولت مانده.

در چنین وضعیتی دولت ابدا نباید سفره‌های متعدد پذیرایی و اطعام و افطار بیاندازد و نه‌تنها که نباید چنین کند، بلکه برای تاثیر قوی در افکار عمومی باید به کمک رسانه، رسما اعلام کند که برای مقابله با بحران مالی و هزینه‌های سنگین، دولت از کم‌ترین هزینه‌های خود نیز صرف‌نظر نموده و برنامه متعارف پذیرایی‌های دوره‌ای از جمله سفره‌های افطار از ردیف هزینه‌های دولتی حذف شده‌است.

بار تبلیغاتی این اقدام و تاثیر آن در افکار عمومی به مراتب قوی‌تر و موثر‌تر از کمکی است که از قبل هزینه‌نشدن این ‌پذیرایی‌‌ها و برگشت آن به خزانه دولت، نصیب دولت می‌شود.
نقطه مقابل آن هم قابل توجه است و دولتی که چنین پذیرایی‌هایی را متقبل می‌شود، ابدا موفق نیست باور افکار عمومی را متوجه وضعیت بد اقتصادی و بار مالی سنگین دولتی کند و از آن‌ها توقع داشته باشد داوطلبانه به نفع دولت از دریافت یارانه نقدی ماهانه انصراف‌داده، یا قید دریافت کمک‌های متعارف از سمت دولت را بزنند.

اما برگردیم بر سر اصل داستان و آن‌هم رسالت روزنامه‌گاری و رسانه و هدیه، آیا روزنامه‌ها و رسانه‌هایی که در ردیف افطاری‌های ویژه دولت، یک‌روز هم به آن‌ها اختصاص داشت و در این ضیافت حاضر شدند، بعد از آن امکان نقد این سفره و این پذیرایی برایشان وجود دارد؟

پاسخ این پرسش را به عینه می‌توان از روی‌کرد رسانه‌ها به این اتفاق دید. جای تاسف است که وقتی رسانه‌ها رسالت اصلی خود را فرو می‌گذارند، به جای نقد دولت، نقد خود و اعتراض به سهم‌شان ار ضیافت افطاری یادشده را در دستور کار قرار می‌دهند.

منتشرشده در ایران‌وایر اینجا

آشنایی با «چانک» در روزنامه‌نگاری آنلاین

۲۷ بهمن ۱۳۹۶ بدون دیدگاه

چانک (Chunk) واژه‌ای است که این‌روز‌ها در دنیای روزنامه‌نگاری آنلاین داغ شده است و اغلب سایت‌های خبری بین‌المللی به‌دنبال تولید آن هستند. اما چانک چیست؟

در قاعده‌های جهانی آنلاین‌نویسی متن‌ها با لینک به یک‌دیگر مرتبط می‌شوند. یک متن می‌تواند به متن دیگری لینک شود. در اغلب موارد این متن‌ها بلند هستند و زیاد با متن‌های چاپی تفاوتی ندارند. اغلب این متن‌ها ترکیبی از چند ایده متفاوت هستند.

حالا تصور کنید چه اتفاقی می‌افتد وقتی از‌‌ همان اول در زمان نوشتن روی هر یک از ایده‌های درون متن‌ها تمرکز کنید و هر یک را به کوتاه‌ترین شکل ممکن بنویسید؛ آن هم در حالی که هر یک به تنهایی کامل و قابل‌فهم باشد.

می‌توان از لینک برای دادن پیش‌زمینه، جزئیات یا اطلاعاتی که مرتبط با مسئله است یا برای فهم آن ضروری است؛ استفاده کرد.

حالا فکر کنید که کوچک‌ترین واحدی که می‌تواند این اطلاعات را ارائه دهد چیست؟ یک عبارت، یک جمله یا یک پاراگراف؟ طول مطلب مهم نیست. طول مطلب کاملا به موضوعی که درباره آن نوشته‌اید بستگی دارد. اما آن متنی که با این روش تهیه شود چانک نامیده می‌شود.

یک چانک می‌تواند تعریفی از یک ایده باشد. چانک می‌تواند داستان، حکایت یا ضرب‌المثل باشد. چانک حتی ممکن است تعریف یک کلمه باشد. یادتان باشد که تاریخ‌ها و زمان‌های مهم؛ مکان‌های مهم و اشخاص مهم همه می‌توانند به چانک تبدیل شوند.

اندازه چانک
این محتواست که تعیین می‌کند اندازه یک چانک چه‌قدر باید باشد. هر چیز غیرلازمی باید از چانک حذف شود. هرچیزی که ذهن خواننده را از تک‌ایده چانک – تک موضوعی بودن آن – دور کند باید از چانک جدا شود و به‌عنوان چانک دیگری مطرح شود.

اگر به یک گزارش چاپی دقت کنید، می‌بینید که هر چه‌قدر که گزارش طولانی‌تر باشد تمرکز روی یک موضوع خاص هم در آن کمتر است.

اگر کمی بیشتر دقت کنید، می‌بینید که هر از گاهی برگشت به گذشته (فلش بک) یا پرش به آینده (فلش فوروارد) در آن وجود دارد یا شخصیت جدیدی وارد معرکه شده یا زمان فعل‌ها تغییر کرده است. این‌ها همه در روزنامه‌نگاری چاپی ضروریست؛ در صورتی‌که همه این موارد می‌توانند در آنلاین ژورنالیسم به چانک تبدیل شوند.

تجربه نشان می‌دهد که بیان یک موضوع خاص به ۲۰۰ تا ۳۵۰ کلمه فضا احتیاج دارد یا در ‌‌نهایت ۵۰۰ کلمه. همین اعداد حدود تقریبی خوبی را برای چانک تعیین می‌کنند.
منبع: همشهری آنلاین

«وطن امروز» حرفه‌ای‌ترین روزنامه ایران امروز

در بین روزنامه‌های حال حاضر ایران، #وطن_امروز حرفه‌ای‌ترین روزنامه‌ای است که غالب استانداردهای حرفه‌ای در محتوی، دیزاین و طراحی صفحه نخست و صفحات داخلی، ستون‌بندی‌ها و خصوصا تیتر را رعایت می‌کند.

این موفقیت و حرفه‌ای‌بودن، آن‌جا بیشتر خود را نشان می‌دهد که خیلی روزنامه‌هایی بودند و هستند، که از بودجه کافی دولتی برخوردار بودند و دستان‌شان در جذب تکنسین‌های طراحی و نویسندگی و تیتر و … باز بود، اما هیچ‌گاه نتوانستند به اندازه این روزنامه حرفه‌ای و به‌روز روزنامه‌ خود را مدیریت کنند.


 تیتر روز گذشته این روزنامه که دقیقا انعکاس‌دهنده سیاست‌گذاری خاص و نگاه سیاسی متولیان آن‌است، با نیم‌نگاهی به شعار برجسته هواداران #حسن_روحانی در انتخابات اردیبهشت‌ماه گذشته که «با روحانی تا ۱۴۰۰» و به معنی استمرار دولت روحانی تا این سال بود، و اکنون با نگاهی به افزایش قیمت بنزین و با هدف تاثیرگذاری منفی بر احساسات هوادارن این رئیس‌جمهور تنظیم شده، فوق‌العاده حرفه‌ای و آوانگارد بود. مثل اغلب تیترهای این روزنامه.

یکی از کاربران #توییتر ادعا کرده این تیتر در تویتتر و همراه با #هشتگ #بنزین پیش از آن استتفاده شده، و «وطن امروز» تیتر را از توییتر برداشته است. اگرچه چنین امری بعید نیست، اما با توجه به این‌که این روزنامه و شورای تیتر آن یکی از قوی‌ترین شورای تیتر روزنامه‌های فعلی ایران است، و پیش از این بارها تیترهای قوی و حرفه‌ای تنظیم و منتشر کرده‌است، این مورد ابدا نمی‌تواند به عنوان نقطه‌ضعف در کار آنان تلقی و نمره منفی درکارنامه آن‌ها باشد. مگر تکرار موارد زیاد از این دست، یا نداشتن سابقه تیترهای خوب و حرفه‌ای قبلی.

چرا مطالب اکونومیست بدون نام است؟

معمولا نام روزنامه‌نگاران و نویسندگان گزارش‌ها و تحلیل‌ها در بیشتر رسانه‌ها درج می‌شود. با این حال، اکونومیست از چنین سیاستی تبعیت نمی‌کند. مقالات اکونومیست فاقد نام نویسنده است. روزنامه‌نگاران اکونومیست بی‌نام ‌و نشان‌اند. چرا؟

بخشی از پاسخ این است که اکونومیست دارای سنتی تاریخی است . از جمله این که در گذشته، بسیاری ازیادداشت‌ ها و مقالات بدون معرفی نام نویسنده یا با نام مستعار منتشر می‌شد تا نویسنده‌ها برای رساندن صدای متفاوت‌شان آزادی عمل داشته باشند. این کار همچنین به این دلیل انجام می‌شد که تحریریه نشریه از آن‌چه هست بزرگ‌تر به نظر برسد.

اکونومیست این سنت را حفظ کرده و از آن برای هدفی خاص استفاده می‌کند. بی نام بودن نوشته‌ها اجازه می‌دهد نویسندگان متعدد با صدای جمعی سخن بگویند. هر هفته در نشست‌هایی که شرکت در آنها برای همه اعضای تحریریه آزاد است، درباره موضوعات بحث و گفت‌وگو می‌شود. روزنامه‌نگاران اغلب در نوشتن یادداشت‌ها همکاری می‌کنند. برخی از یادداشت‌ها به شدت ویرایش می‌شوند. بر همین اساس، یادداشت‌ها بیشتر کار ذهن جمعی اکونومیست است تا کار یک نویسنده واحد.
با این حال، دلیل اصلی برای بی‌نام بودن مطالب این باور است که آنچه نوشته می‌شود مهم‌تر از فردی است که آن را می‌نویسد.

استثنای قابل اشاره برای این قاعده، گزارش‌های ویژه و مجموعه یادداشت‌های مربوط به موضوعی خاص است که هر ماه در این نشریه منتشر می‌شوند. این نوع یادداشت‌ها همواره توسط یک نویسنده واحد نگاشته می‌شوند که نام او در ابتدای یادداشت آورده می‌شود. بر اساس سنت موجود، سردبیرهای بازنشسته یک سرمقاله خداحافظی می‌نویسند که امضای‌شان نیز در پایان آمده است.غیر از این،حجم گسترده ای از مطالب اکونومیست فاقد امضای شخصی خاص است.
منبع: تجارت فردا